The faroese horse
 FRAMS═đA                         
 SUMMER OF LOVE 2016    
 STUTT UM FELAGIđ              
 ┌R SěGU FELAGSINS          
 VIđTěKUR FELAGSINS    
 NEVND FELAGSINS          
 LIMASKAPUR                   
 THE FAROESE HORSE          
 DEN FĂRěSKE HEST          
 STUđLAR                        
 FěROYSKU ROSSINI             
 HEIMAS═đUR                   
 ROSS SUM ERU TIL SěLU    
 INNIHALDSYVIRLIT             



LOGO

Forma­ur:
Hans Petersen

Telefon: 50 41 37

Teldupostur: ffr@ffr.fo

Limagjaldi­ er 150,- kr. ßrliga.

Felagi­ hevur kontu Ý Bank Nordik 6460: 47 39 045



BROT ┌R SěGUNI UM FěROYSKA ROSSIđ:



11. mars 1978 hittust 9 fˇlk heima hjß Karl Jˇhan Nielsen Ý Vatnsoyrum fyri at tosa um st°­una hjß teimum rossum, sum kundu hugsast at hava f°royskan uppruna.

Ross hava veri­ Ý F°royum, alt ta­ menn vita um at siga. Avbyrgda st°­an her ˙ti Ý Atlantshavi­ gj°rdi, at rossi­ laga­i seg eftir vi­urskiftunum. Bert tey ross, sum toldu ve­urlagi­, yvirlivdu og f°royingar fingu eitt rossaslag, sum var sterkt og har­bali­.

Fleiri s°guligar keldur eru um f°royska rossi­. BŠ­i Lucas Debes: FŠr°Š & FŠroa Reserata 1673, J.C. Svabo: Indberetninger fra en Rejse i FŠr°e 1781-1782, James Wright: The Journals of the Stanley Expedition to the Faroe Islands and Iceland in 1789 og J°rgen Landt: Fors°g til en Beskrivelse over FŠr°erne 1800, umtala f°royska rossi­ og siga hvussu ˇf°rt ta­ er til styrki, har­bali­ og hartil fˇtafimt.

Rossi­ gekk ˙ti Ý haganum allan veturin. Fari­ var Ý hagan eftir rossinum at rei­a t°­, torv og tara. ═ hoyna vˇru aftur bo­ eftir rossinum. Umframt alt hetta nřttu tey rossi­ til rÝ­ing millum bygdir. Bert tey ôfÝnuö h°vdu rß­ til sa­il. BŠ­i fram-og halafaksi­ bleiv skori­ ella klipt til ger­ av kota-knappum og til at spinna faksareip ella ľbond, sum vˇr­u nřtt til t.d. lesning. Tß rossi­ at enda, ˙tsliti­ doy­i, var h˙­in br˙kt til h˙­askˇgvar. Men f°royingar ˇtu ikki rossakj°t.

═ byrjanini av 1800-talinum vˇru um 800 ross Ý F°royum, men Ý seinnu helvt av 19. °ld tˇk ein ˙tflutningur av f°royskum rossum seg upp. Bretar keyptu tey bestu rossini til arbei­sross Ý kolanßmum og n°kur til rÝ­ingarross hjß rÝkmannab°rnum.

Plˇgvin og vognurin
Tß menn Ý 1880┤unum fˇru at br˙ka plˇgv og vogn, hildu teir, at f°royska rossi­, sum Ý °ldir hev­i tŠnt, sum klyvja- og rÝ­ingarross, ikki var nˇg sterkt til at draga hesi tungu ˙tlendsku ambo­ini. Havast skal tß eisini Ý huga, at n˙ vˇru longu sterkastu rossini seld av landinum.

Menn fˇru n˙ at hugsa um, hvat skuldi gerast. Ein tvÝdrßttur tˇk seg upp. N°kur hildu, at skjˇtast og best var at innflyta sterkari ˙tlendsk ross t.d. ˙r Noregi, at blanda vi­ tey f°roysku, me­an onnur rßddu til mi­vÝst at seta vi­ undan teim frŠgastu f°roysku og avmarka ˙tflutningin, tÝ sjßlvt um hetta enn var ein longri vegur, so var hann kortini tryggari hildu tey.

┌rsliti­ av hesi tvÝst°­u gj°rdist, at fleiri stˇrir gre­ingar komu ˙r Noregi, mest Fjordhestar, men eisini nakrir D°le-hestar. Blandingsrossini, sum spurdust burtur ˙r hesum vˇr­u st°rri og sterkari, men toldu ikki eins vŠl og uppruna rossini f°royska veturin, og doy­u tÝ mong teirra ˙ti um vßrarnar.
Tß rÝ­iÝttrˇtturin seinni tˇk seg upp her heima, gramdu menn seg um, at blandingsrossini vˇru ov h°r­ at rÝ­a ß og fingu loyvi at innflyta Ýslandsross.

Carl Johan Beck djˇralŠkni
═ samr°­u vi­ Carl Johan Beck, sum kom heimaftur til F°roya at vera djˇralŠkni Ý 1918 og virka­i her ß landi ˙ti vi­ 40 ßr, nevndi hann fyri undirrita­a, hvussu sterk, turr og gˇ­ bein og hˇgvar f°roysku rossini h°vdu. Tey fyrstu mongu ßrini vi­gj°rdi hann bert eitt ross fyri beinsj˙ku. Ta­ var ein hestur, sum var blivin lamin eftir at hava skori­ seg av lÝggja.

═ hesum sambandi kundi ta­ veri­ ßhugavert at hoyrt hvat arabararnir, hv°rs stoltleiki var hestur teirra, gj°rdu, tß teir skuldu keypa ein hest. Teir fjaldu hestin vi­ einum teppi og byrja­u sÝ­ani fyrst at kanna hˇgvar og bein. Vˇru hesi ikki Ý lagi­, so ste­ga­i kanningin, men vˇru hesi Ý lagi­, var­ teppi­ lyft longur og longur upp til hesturin stˇ­ frÝur.

Her h°vdu gomlu f°roysku rossini klßra seg vŠl, Ý hvussu so er, ta fyrstu l°tuna. Ëgvusliga blandingin vi­ norskum og Ýslendskum rossum gj°rdi, at flestu fˇlk hildu einki vera eftir av f°royska rossaslagnum, tß vit koma upp Ý 1950┤ni.

Me­an allar sřslur, uttan Vßga sřsla, fyri heilt mongum ßrum sÝ­ani vi­tˇku ß grannastevnum, at rossini skuldu takast inn um veturin, var hetta ikki vi­tiki­ Ý Vßgum. Sum ˙rslit av hesum banni sluppu fˇlk, Ý hinum sřslunum, sŠr av vi­ tey ross, sum tey ikki h°vdu stˇrliga br˙k fyri. Eftir vˇr­u tÝ bert t.d. arbei­s- ella rÝ­iross, sum Ý flestu f°rum vˇru blandingsross ella Ýslendsk.

═ Vßgum h°vdu rossini loyvi til at ganga ˙ti alt ßri­ heilt upp Ý 1980┤ini. Hetta gj°rdi, at sera nˇgv ross vˇru Ý Vßgum, tÝ fˇlk h°vdu ross, sjßlvt um tey ikki h°vdu so nˇgv br˙k fyri teimum. ═ kavaˇdnum kundu stˇrir rossaflotar koma oman mˇti g°r­unum.

Bert ein gˇ­kendur gre­ingur
Vi­ ta­ at bert ein gˇ­kendur gre­ingur Ý senn hev­i hetta ˙tigongufrŠlsi­, er ta­ ikki so l°gi­, at ta­ j˙st var Ý Vßgum, ein skuldi leita eftir m°guligari leivd av f°royska rossinum. ┴ fundinum Ý Vatnsoyrum 11. mars 1978 vˇru m°tt, umframt Karl Jˇhan, Jˇn Joensen ˙r B°, Leivur Trˇnd Hansen og konan Bergljˇt, Trˇndur Leivsson °ll ˙r HoyvÝk, Tˇrstein Holm av Sandi, William og Martin Nielsen ˙r Vatnsoyrum og Thorstein Niclasen ˙r Mi­vßgi.

Karl Jˇhan seg­i frß einum fundi hann Ý juli 1977 hev­i havt vi­ Henning Rasmussen, landskonsulent, Ole Olsen, konsulent og °­rum ß skrivstovuni hjß Landsudvalget for Hesteavl Ý Vester Farimagsgade 3 Ý Keypmannahavn. ┴ hesum fundi hev­i Karl Jˇhan vÝst teimum myndir og greitt teimum frß f°royska rossinum, sum hesi ongantÝ­ h°vdu hoyrt um ß­ur. Frßs°gnin og myndirnar hugtˇk tey stˇrliga, so tey gj°rdust ikki s°rt bilsin, ja eldhuga­i. Tey rßddu Karl Jˇhan til at fßa stovna­ eitt felag fyri f°roysk ross og fßa tiki­ blˇ­royndir av rossunum.

11. mars 1978
┴ fundinum 11. mars 1978 var­ tosa­ um hv°rji ross kundu vera eftir av tÝ f°royska slagnum.
Tey eldru, t.e. William, Thorstein, Leivur, Bergljˇt og Jˇn vˇru samd um, at talan helst bert kundi vera um tey ross, i­ vˇru Štta­i frß hesum fřra: Nor­urstovuhesturin, fola­ur 1944, Svanna, fola­ 1945, Mykinesryssan, fola­ 1946 og Jaspur, fola­ur 1962. Av hesum fřra rossum var bert Jaspur tß eftir ß lÝvi.
Royndir, at var­veita f°royska rossi­, vˇr­u longu gj°rdar Ý seinnu helvt av 1960┤unum, tß Jˇn Joensen Ý B° Ý 1964/65 keypti gre­ingin Jaspur ˙r Gßsadali og Ý 1966 keypti Mykinesryssuna og tß hj˙nini Leivur og Bergljˇt Ý Hoyd°lum Ý 1968 keyptu Stj°rnu 2, sum var undan Nor­ustovuhestinum og Lotto, dˇtir Svannu. Seinni ˙tvega­u eisini onnur sŠr ross av f°royskum uppruna.

Uppskoti­, um at stovna eitt felag vi­ tÝ endamßli at var­veita og menna ta lÝtlu leivd, i­ eftir var av tÝ f°royska rossaslagnum var­ einmŠlt samtykt og ein trÝmannanevnd vald at gera lˇgir fyri hetta felag. ═ nevndina komu Bergljˇt Petursdˇttir, Jˇn Joensen og Karl Jˇhan Nielsen.

A­alfundur 1. aprÝl 1978
┴ a­alfundi 1. aprÝl 1978 Ý Hoyd°lum vˇr­u lˇgirnar fyri felagi­ F°roysk Ross vi­tiknar og trÝmanna fyrirreikingarnevndin afturvald. Harafturat vˇru vald Tˇrstein Holm og Martin Nielsen til tiltaksfˇlk og Erling Simonsen til grannsko­ara. Nevndin skipa­i seg vi­ Karl Jˇhan Nielsen, sum formanni, Bergljˇt Petursdˇttir sum nŠstformanni og Jˇn Joensen, sum kassameistara.

Beinanvegin var­ fari­ undir at taka blˇ­royndir, Ý fyrstu syftu bert av teim tßlivandi 13 eftirkomarunum av ß­urnevndu 4 rossum. Hesar blˇ­royndir vˇr­u sendar til Kaj Sanberg, lei­ara av blodgruppslaboratoriet ß Sveriges Lantbruksuniversiteti Ý Uppsala, sum tß tˇk sŠr av kanningum ˙r ymiskum londum, t.d. Danmark og ═slandi.
═ svari­ sÝnum skrivar Kaj Sandberg tann 11. mai 1978: Vi­ eini fyribils meting hava vit ikki funni­ naka­ tekin um, at hesi ross skulu vera Štta­i frß n°krum av teim rossasl°gum, vit ß­ur hava kanna­. Hetta vˇru stˇrtÝ­indi fyri okkum, tÝ vanliga hugsanin her heima var, at einki var eftir av f°royska rossaslagnum, ta­ var ˙tdeytt.

Fyri at tryggja okkum, at vit h°vdu fingi­ °ll rossini av f°royskum uppruna vi­, sendu vit tann 21. Juni 1978 blˇ­royndir av 4 rossum, sum h°vdu eitt lÝti­ sindur av ˙tlendskari Ýblanding. Beinanvegin kom svari­ ˙r Uppsala, at hesi vÝktu frß hinum f°roysku rossunum. Vit avgj°rdu tÝ at gˇ­taka ˙ts°gnina hjß hinum eldru ß fundinum 11. mars 1978 um, at ta­, bert vˇru eftirkomarar av teimum ß­urnevndu fřra rossunum, sum kundu roknast, sum f°roysk ross.

Vi­ samr°­ur vi­ mong fˇlk, har Ý millum sey­amenn, hevur ta­ eydnast okkum at fylgja Šttarli­unum hjß rossunum, Ý summum f°rum heilt aftur til endan av 1800 talinum.
═ 1985 og 1987 hev­i felagi­ vitjan av Henning Rasmussen, landskonsulenti har hann kanna­i °ll rossini og gj°rdi hesa fŠnologisku lřsing av f°royska rossinum:
Den typiske F°roysk Ross kan beskrives som f°lgende:
Den fŠr°ske hest er en lille, harmonisk og tiltalende hest (pony) med forholdsmŠssig dybde og bredde. Den har et velformet, t°rt og udtryksfuldt hoved. Overvejende lidt kort, men velansat hals. Skulder- og mankepartiet danner et godt saddelleje. Den har en stŠrk overlinie, muskul°st og velformet ľ jŠvnligt lidt kort ľ kryds og en god lňrmuskulatur. Lemmerne er forholdsmŠssigt f°re og t°rre og overvejende velstillede, men fransk forstilling forekommer. Gennemgňende er knŠ og haseled velmarkerede og racen har sŠrdeles gode hove med god hornkvalitet. BevŠgelsen er overvejende energisk og let. F°roysk Ross er bekendt som en meget udholdende hest, der kan bŠre en forholdsmŠssig stor vŠgt og er dertil meget sikker pň benene."

DNA kanningar
Felagi­ F°roysk Ross hevur arbeitt vi­ at byggja upp ein Ýlegugrunn vi­ ni­urfrystum rossasß­i ß B˙na­arstovuni og fßa gj°rt eina DNA kanning og arvafr°­iliga lřsing av rossastovninum. BŠ­i tilt°kini eru fÝggja­i vi­ stu­li ˙r Vinnumßlarß­num.

Dr. Sofia Mikko granskari ß Sveriges Lantbruksuniversiteti (SLU) hevur sta­i­ fyri kanningini. Ni­urst°­an av DNA-kanningunum, sum var­ kunngj°rd Ý 2003 er aftur ein enn sterkari sta­festing av ˙rslitinum Ý 1978: F°royska rossi­ er egi­ slag, og eingin ßbending er um uppÝblanding.

19. des. 2012 vˇru tvey fˇlk frß Nord Gen ß B˙na­arstovuni og hildu skei­ Ý einum norskum aliforriti vi­ heitinum EVA.

1. mars Ý 2015 vˇru Hans Petersen, form. og Jˇrun Sumberg Olsen, djˇralŠkni, nevndarlimur saman vi­ Svein Ole Michalsen frß Frˇ­skaparsetur F°roya ß fundi Ý Lund vi­ Sofia Mikko frß SLU. Endamßli­ var at fßa Ý lag samband millum Frˇ­skaparsetri­ og SLU.
Ătlaninar eru, at vit einafer­ seinni fßa nakrar av uppgßvunum vi­vÝkjandi blˇ­royndunum heim til F°roya.


NŢGGJASTU T═đINDINI:
Maria Bj°rk vald til fork...
Tey 10 fylini sum vˇru fo...
A­alfundurin ver­ur 25. m...
Skakka og Hei­a eru seldar
Fyrilestur um ross og fˇ­...
F°royska rossi­ eitt h°tt...
Tß Logn fola­i Bliku ß Si...
Blika fola­ 6. juli 2016
SUMMER OF LOVE 2016

Felagi­ F°roysk Ross

Vitja okkum ß Facebook




SPONSORAR FELAGSINS


Hippolyt_Logo


Mjˇlkavirki­ B˙na­armanna


p/f Poul Michelsen


Topp Ross




  

HALD AV T═đINDABRĂVI


Tygum eru vŠlkomin at tekna hald av tÝ­indabrŠvi frß felagnum.

  


Ynskja tygum ikki longur at fßa tÝ­indabrŠv, so ber til at br˙ka knappin strika omanfyri.


free hit counters x

The Saga about The faroese horse